Phân tích truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng

Truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng ngữ văn lớp 6 đã nhân hoá các bộ phận của thân thể con người làm cho mỗi bộ phận một vị thế rất dí dỏm: cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai và lão miệng.

Trước kia, họ vẫn dựa vào nhau mà cùng tồn tại. Nhưng rồi cô Mắt đã khởi nguồn một cuộc tẩy chay bất hợp tác với lão Miệng. Cô đã vận động được cậu Chân, cậu Tay và bác Tai kéo đến “nhà” lão Miệng, nói cho lão ta biết phải lo lấy mà sống; chúng tôi vất vả lam lũ xưa này mà nào co biết cái gì ngọt bùi ngon lành nào đâu!

Cuộc tẩy chay bắt đầu. Nhưng chỉ mấy ngày sau, cô Mắt thì lờ đờ, cậu Chân, cậu Tay thì không còn muốn cất mình lên để chạy nhảy vui đùa như trước nữa. Bác Tai thì ù ù như xay lúa ở trong, … Tất cả đều lừ đừ mệt mỏi; đến ngày thứ bảy thì không thể chịu được nữa. Còn lão Miệng trong thời gian ấy cũng nhợt nhạt cả hai môi, hàm răng thì khô như rang, không buồn nhếch mép. Cái “sáng kiến!’ của cô Mắt thế là hoàn toàn thất bại, gây tác hại cho cả người lẫn mình!

Anh em ta cùng nhau hân hoan: cậu Tay kiếm thức ăn bỏ vào mồm lão Miệng. Lão nhai và nuốt vào họng, cụ Bụng căng tròn (có một dị bản nói thế), tức thì ai cũng thấy “đỡ mệt nhọc”, dần dần thấy “khoan khoái” như trước. Từ đó, họ đã hiểu và bảo nhau thăn mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả. Từ thực tế mà họ thấm thìa lẽ đời. Lẽ đời không đơn giản!

Bài học luân lí hàm chứa trong truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng khá sâu sắc:

Trong cuộc sống đừng đua đòi, bắt chước, đừng nghe người ta xui dại, làm bậy mà thiệt hại đến bản thân. Con người không thể sống riêng biệt mà tồn tại và hạnh phúc được. Mỗi người, mỗi bộ phận, mọi tổ chức đều gắn bó trực tiếp hay gián tiếp với nhau như các bộ phận trong cơ thể. Cũng đừng cho mình là quan trọng nhất mà coi thường người khác, hoặc suy kì thị, ganh tị, bon chen trong cuộc sống. Cùng sống, cùng hoà hợp và tồn tại để mưu cầu hạnh phúc là bài học sâu sắc nhất được rút ra từ truyện ngụ ngôn này.